گێڕانەوەی چیرۆکی دایکانی ئەنفالکراو

نووسینی: شوان حوسمان

---

 مەستوورە کاراکتەری ژنێکی بەهێز (بەشی ١)

(مەستوورە)، گێڕانەوەی چیرۆکی دایکانی ئەنفالکراو،ژنێک کە بە رێکەوت لە رووداوێک دەردەچێت و لەگەل مێرد و منداڵە بە ئەنفالکراوەکانی جیا دەکرێتەوەو دەبێتە پالەوانێکی واقیعی ئەو رۆمانە کە بە واقیعیش هەبووە نەک دروستبکرێت..

دایک لەو رۆمانەشدا وەکو پالەوانێک و کاراکتەرێک دووبارە دێتەوە بەر دیدی خوێدنەوە، بەڵام بە شێوەیەکی دیکە و لە کۆمەلگایەکی دیکەی جیادا کە قوربانیە نەک ببێتە خانم و هونەرمەندێک، هەروەها لە چەند وێنەیەکی دیکەش لە سکێچی دایک دووبارە دەبنەوە وەکو دایکی (مەستوورە) و خۆی کە دایکە و دایکی چەند دایکێکیشە، ئەو دایکە بەدبەختانەی دووبارەی کۆمەڵگای ئێمەن بەڵام لە شتێکی دەگمەن نەبێت ئەوەندە جیاواز نین، هەروەها لە نموونەی ئاسکێکی دووگیانی کوژراوییش سکێچی دایکێکی دیکە دێتەوە بەر دیدمان..

لە هەموو حالەتی دایکەکان و لەهەردوو رۆمانیشدا ئەوەی دەگوترێت لەوانەیە ئەوە بێت: ” دایک بۆ ھەموومان چەندجار دایکە وەکو بوونێکی رۆحی و فیزیکی..”، بەڵام بۆ رۆماننووس پاڵەوانێکی بەرجەستەی ناو دەقەکانە، بەلای ئەو دەقێکی بێ دایک بوونێکی ناتەواوی پێنەگەیشتووە.. (مەستوورە) کاراکتەری ژنێکی بەهێزی ناو کۆمەڵگایەکی بێهێزە، ئەو نایەوێت وەکو ئەو خەڵکە داماوە لە کاتی نەگبەتیەکان بەدەم شوکرانەوە بڵێت ” خوا گەورەیە .. خوا گەورەیە ..” روو لە خۆی دەکات و بە خۆی دەڵێت : ” قسەی قۆڕ..ئنجا ئەو خەڵکە قوڕ بەسەرەش زو زوو دەڵێن خوا گەورەیە، ئنجا دەبێت ئەو خوایە پشتیوانی لە کێ بکات..” ڵاپەڕە ١٣٠ کتێبی (خەمی مەستوورە) میران ئەبراهام..

ئەوە ھار پرسیارێکی سادە نیە پرسێکی فەلسەفی کۆ وتازەیە دابێت لەگەلمان بژیت ، بەڵام دواییش کە گوێی لە دەنگی تەقە دەبێت خۆی لەبیر دەچێت و وەکو خەڵکەکە بێئاگایانە دەڵێت خوا گەورەیە.. ئەوە چ ترسێکە باوەڕە لەقەکان قیت دەکاتەوە، یان نوسەر دەیەوێت ئەوەمان پێبڵێت هەر هەموومان وێنەیەکی گچکەی رەسمەکانی کۆمەڵگای خۆمانین، وەکو خوو و نەریت و دیاردە دووبارە دەبێتەوە، بەهەمان شێوەی ئەو ترسە کە لەگەلیدا دەژی، ترسی دەنگی تەقە لە ژیانی ئەودا کە هەمیشە هەبووە و دووبارە بۆتەوە، بەڵام ئەو نەیتوانیوە لەگەلی رابێت چونکە پەیوەندی بە ترس و کوشتن و مردنەکانەوە هەیە کە ناتوانین لەگەلی رابێین تا `ئەوکاتەی بەسەر خۆیدا زاڵ نەبێیت ناتوانێت ترس رام بکرێت، ئەوەش ئەوکاتە دەردەکەوێت کە لە دوا دیمەنەکانی رۆمانەکە بە چەکی (شێخ بایز) ئەو جاشەی لە ترسی خەڵک و پێشمەرگە وەکو خەڵکەکە رادەکات و خۆی بزر دەکات، مێردی دووەمی پاڵەوانیشە، پاڵەوان ئەوکاتە تاکە ژنێکە کە ترس ناناسێت و بە تەنیا بە گەڕەکەکەی دەسوڕێتەوە بە چەکەکە تەقەیەک دەکات، لەو رۆژە ترسێک لە خۆی دەکوژێت..

(جەلەمۆرد) لەو رۆمانە وەکو ناوێک زۆر دووبارە دەبێتەوە چ وەکو شوێنی لەدایکبوونی (مەستوورە) یان شوێنگەی دووبارەببونەوەی تەوەرەکانی ئەنفالەکە، تەنانەت بە (شاخی مۆرد) و دارە بۆنخۆشەکانی (دارمۆرد) یش ئاشنامان دەکات ، نوسەر لەو گوندە گچکەیەوە بەناو پڕۆسەی کارەساتی ئەنفالمان دەبات بە بۆنە خۆش و ناخۆشەکانیەوە..

ئەنفال دەبێتە دیاردەیەکی کۆمەڵایەتی و دووبارە دەبێتەوە لەناو رەوشت و بیرکردنەوەکانمان ئەوەتا لە دیمەنێکی خەڵکی تێنووی ژن و جەستە کە شاڵاو بۆ جەستەی (مەستوورە) دەبەن لە کاتێک بە خواردنی ئەو مورەبایەی کە بە دەستی خۆی دروستی کردبوو ببوو بە کەرەستیەکی ئەلکهولی و سەرخۆش دەبێت، ئنجا بە بنکراسێکی نیمچە رووتەوە دەچێتە ناو بازاڕ..

بازاڕی ئێمە لە هیچ بازاڕێکی بێویژدانی دونیا ناچێت بۆ دەرکەوتنی ژن بە تایبەتی ئەگەر رووت و رەجاڵ بێت، ئەنفال لەوێ دووبارە دەبێتەوە بەڵام لەلایەن گەنج و منداڵی گەلەکەی خۆت، ئەویش بە ناوی شێت و سۆزانی دەستی بۆ دەبردرێت بەڵام لە بنچینەدا یەکیان نیە، جگە لە بێوەژنێکی ئەنفالکراو نەبێت، نوسەر پسپۆڕانە کاریگەری دوو دیمەنی جیاوازی ئاوێتەی یەک کردووە و یەک شتمان پێدەڵێت کە ئێمە کۆمەڵگایەکی روالەتین و لەسەر رواڵەت بە پەلە حوکم دەدەین و بەبێ ئەوەی بیربکەینەوە، هەروەها وێنەی دەروونی کۆمەڵگایەکی داخراو وکەبتکراو بە ئیمانمان بۆ دەخاتە روو کە لەپڕ بۆ شەهوەتی جەستە دەبنە گەلەگورگ و هێڕش دەبەن.